Online gokwetgeving op de schop

De legale Nederlandse online kansspelmarkt is nu bijna 10 maanden oud. Je hebt je inmiddels in kunnen schijven bij een vijftiental legale goksites. Ondertussen is het online kansspeldossier een hot item in Den Haag. Te veel reclame, te veel kans op meer gokverslaafden, te veel van alles eigenlijk. Dat is in een notendop hoe sommige Kamerleden en experts uit de (verslavings)zorg momenteel naar legaal online gokken kijken. Dit tot ongenoegen van de bedrijven die een vergunning hebben bemachtigd op basis van de wetgeving die nu van kracht is. Zij volgen de wet en de in de vergunning opgesomde vereisten van de Kansspelautoriteit. Als het aan de Tweede Kamer ligt gaat de online gokwetgeving flink op de schop. Het instellen van vaste stortingslimieten en een kredietwaardigheidscheck behoren bijvoorbeeld tot de mogelijke aanpassingen.

En, het zal je wellicht niet ontgaan zijn, er worden door Kamerleden allerlei wetsvoorstellen gedaan die het online gokken direct raken. In dit artikel gaat NL Kansspel in op wat er (waarschijnlijk) gaat veranderen. Hoe groot de kans is dat deze verandering(en) werkelijkheid worden en wat de impact daarvan is voor jou als speler?

Waarom staan sommige Kamerleden en de verslavingszorg opeens op de achterste benen?

Een kort antwoord volstaat hierbij niet, maar we doen ons best. Het legaliseren van online kansspelen heeft heel lang geduurd in Nederlands. Het finaliseren van de wetgeving heeft meerdere kabinetten gekost. Het was nogal een bevalling die meer dan 10 jaar geduurd heeft.

De regering en bijhorende ambtenaren hebben in het wetgevingsproces goed gekeken naar de landen om ons heen. België, Denemarken, Zweden en het Verenigd Koninkrijk zijn landen waar legale online kansspelen al vele jaren met succes floreren. Deze tactiek heeft goed gewerkt want in beginsel is de Nederlandse Wet Kansspelen op Afstand een prima wet. Genoeg speelruimte voor gokaanbieders om een gezond bedrijf te runnen, voldoende belastingafdracht voor de schatkist en – misschien wel het belangrijkste – een prima vangnet voor spelers die gevoelig zijn voor kansspelverslaving. Zo is er een landelijk uitsluitingsregister (CRUKS) en word je als nieuwe speler via het opvragen van allerlei informatie goed in kaart gebracht alvorens je kunt gokken. Kortom, wat is het probleem?

Regeerakkoord

In feite is het regeerakkoord een probleem geworden. In eerdere regeerakkoorden was er altijd een plek ingeruimd voor (online) kansspelen. De regeringspartijen maakten goede afspraken over het kansspeldossier zodat alle neuzen dezelfde kant op staan. Ook de neuzen van parlementsleden die het in beginsel niet zo hebben met kansspelen (o.a. ChristenUnie en CDA) in hun hok. Tegengeluid op het kansspeldossier bleef.

In het huidige regeerakkoord zijn er echter geen afspraken gemaakt over het kansspelen. Dit leidde al vrij snel tot een offensief van Kamerlid Bikker (ChristenUnie) en Kamerlid van Nispen (SP) om legale kansspelen toch vooral in te dammen. Ondanks de nieuwe wet. De onderwerpen gokken en gokverslaving zijn spannend en intrigerend. Kamerleden en media kunnen daarom snel en makkelijk scoren.

De Kamerleden krijgen snel de verslavingszorg mee. De zorgexperts mengen zich nadrukkelijk in de discussie. Een beetje hypocriet is dit wel. In de vele jaren voorafgaand de nieuwe online gokwet, waarbij Nederlandse spelers waren overgeleverd aan niet gereguleerde goksites die zich nergens wat van aantrokken (verantwoord spelen, limieten, slechte uitbetaling), hoorde je de verslavingszorg niet of nauwelijks.

Als klap op de vuurpijl konden de nieuwe online gokbedrijven zich niet inhouden voor wat betreft hun nieuwe vergunning. Nederland werd overspoeld met gokreclame. De sneeuwbal is gaan rollen. Er gaan dingen veranderen. En sommige zaken zijn voor jou als speler niet altijd even fijn.

Nieuwe maatregelen online gokwetgeving

Welk maatregelen kan jij als gokker verwachten? Gebaseerd op vergaarde informatie en marktkennis hebben wij een aantal mogelijke nieuwe maatregelen op een rij gezet. We werken het lijstje af waarbij we beginnen met de maatregelen die voor jou de grootste impact (kunnen) hebben.

1.   Instellen kredietwaardigheidscheck

Kans dat dit doorgevoerd wordt: 75% ♦ Impact voor jou als speler: 100%

Wellicht de verandering die de meeste impact op jou als speler kan hebben is de kredietwaardigheidscheck. Met andere worden een check door de gokaanbieder om te zien of jij wel voldoende verdient of saldo op je bankrekening hebt staan om een bepaald bedrag op je spelaccount van de goksite te storten. In het Verenigd Koninkrijk heet dit een affordability check en deze check wordt al op grote schaal door Engelse goksites uitgevoerd.

De Britse regering is momenteel bezig om de affordability check wettelijk vast te leggen. Omdat het Britse kansspelbeleid door vele andere landen als voorbeeld wordt gezien acht NL Kansspel de kans dat de Nederlandse regering ook overgaat tot het instellen van een kredietwaardigheidscheck op termijn als reëel. We zeggen er impliciet bij op termijn, omdat deze check ongetwijfeld de nodige voeten in aarde zal hebben.

Het is natuurlijk nogal wat als jij als speler je salarisstrook en bankafschrift moet overleggen alvorens je een gokje kan wagen. Sommige Nederlandse bookmakers en casino’s nemen in ieder geval al een aanloop met deze mogelijke check. In diverse voorwaarden van online aanbieders lees we teksten terug die ingaan op een mogelijke kredietwaardigheidscheck van spelers.

2.   Aanpassing stortingslimieten

Kans dat dit doorgevoerd wordt: 80% ♦ Impact voor jou als speler: 100%

Wanneer je jezelf inschrijft bij een Nederlandse goksite moet je een karrevracht aan documentatie inzenden. Ook moet je jouw speellimieten opgeven. Hoeveel wil je maximaal per dag, week of maand storten op je speelaccount? Hoelang wil je maximaal per dag, week of maand spelen? Vragen die legitiem zijn omdat verantwoord spelen een belangrijk thema is. Ook voor de wedaanbieder.

Je zult gemerkt hebben dat de ene aanbieder andere limieten hanteert dan de ander. Bij de één mag je maximaal 1.000 euro per maand storten, bij de ander ligt dit maximum op 100.000 euro. Dat is nogal een verschil. Bij onze zuiderburen gaan ze paal en perk stellen aan de stortingslimieten. België heeft namelijk zeer recentelijk aangekondigd dat het een maximale stortingslimiet voor online gokkers van 200 euro per week gaat invoeren.

Ondertussen is de Nederlandse minister voor Justitie Weerwind aan het onderzoeken of speellimieten voor alle goksites gelijkgetrokken kunnen worden. Maar dat is nog niet alles. De minister wil ook dat jouw speellimiet gaat gelden voor alle goksites tezamen. Dus als jij je hebt ingeschreven bij vier verschillende gokaanbieders en jouw stortingslimiet is 100 euro per maand, dan kan je in totaal 100 euro storten, verdeeld over de vier goksites. Jouw stortingslimiet geldt dus over de hele linie.

Grote impact

Deze gedachte gaat veel impact voor jou als speler opleveren. De kans dat je sneller aan jouw stortingslimiet zal groter worden. Dat is vanuit een perspectief waarbij gokkers beschermd worden tegen overmatig gokgedrag niet slecht. Echter, als jij jouw stortingslimiet hebt bereikt onder de legale Nederlandse goksites is het een koud kunstje om bij niet-vergunde gokbedrijven een account te openen en te storten en spelen wat je wilt.

Er zijn nog altijd honderden, zo niet duizenden, goksites die zonder Nederlandse vergunning hun gokproducten aan de “Nederlandse man en vrouw” brengen. De Kansspelautoriteit is de organisatie die illegaal gokaanbod aan moet pakken. Echter, de Nederlandse gokwaakhond slaagt slechts in zeer kleine mate om illegale operators aan te pakken.

NL Kansspel pleit overigens altijd voor spelen via een legale Nederlandse goksite. Zodoende ben je als speler verzekerd van een aantal belangrijke zaken zoals een verantwoord spelbeleid, bescherming tegen overmatig gokken en je krijgt altijd je saldo uitgekeerd als je daarom vraagt.

3.   Aanpassing inzetlimieten

Kans dat dit doorgevoerd wordt: 80% ♦ Impact voor jou als speler: 100%

In de huidige wetgeving Kansspelen op Afstand is niets opgenomen over maximale inzetten. Als jij een paar honderd euro op rood wilt inzetten bij een spelletje roulette dan kan dat bij de meeste Nederlandse goksites. Dat kan wel eens van korte duur zijn. Mede gelet op de landen om ons heen acht NL Kansspel de kans dat de inzetlimiet aan banden wordt gelegd groot. Vanuit het oogpunt van verantwoord spelen is het lastig uit te leggen waarom een speler in luttele minuten een paar duizend euro op een speeltafel kan verspelen. Hetzelfde geldt voor de inzet van de speelautomaten. Een inzet van 100 euro per spin (2 seconden) past niet in het mooie plaatje van bescherming van de speler.

In het Verenigd Koninkrijk is de maximale inzet per ronde/spin vastgesteld op 2 pond. In eerste instantie gold deze maatregel alleen voor casinogames en speelautomaten in de offline distributiekanalen zoals casino’s, gokhallen en wedkantoren. Onder het principe van gelijke monniken, gelijk kappen besloot de Engelse overheid dat de online kansspelbedrijven dezelfde inzetlimieten moeten gaan hanteren. De kans dat dit ook in Nederland op termijn werkelijkheid wordt acht NL Kansspel groot.

Een aanpassing van de inzetlimiet heeft een grote impact voor jou als speler. Je bent immers je vrijheid van inzet kwijt. Voor een speelautomaat is een lagere verplichte inzet wellicht niet zo’n issue, maar op de roulette- en blackjacktafels is een maximum van 2 of wellicht 5 euro wel even slikken.

4.   Verbod op casino- en wedtoernooien

Kans dat dit doorgevoerd wordt: 70% ♦ Impact voor jou als speler: 60%

Als speler bij Nederlandse online goksites kan het je bijna niet ontgaan zijn: casino- en wedtoernooien. De goksite verdeelt een X bedrag, meestal 10.000 euro of meer, onder deelnemers van het toernooi. Deelnemers verzamelen punten als ze bepaalde doelen halen. En daar zit hem de kneep. De meeste toernooien koppelen namelijk de punten aan de inzet. Hoe meer je inzet hoe meer punten en dus hoe meer kans op een prijs. Dit druist nogal in tegen het zo belangrijke verantwoord spelen. Deelnemers aan een toernooi pushen zoveel mogelijk in te zetten is niet echt kies. Ook hebben toernooien vaak een minimum inzet die hoger is dan de minimum inzet van de speelautomaat in kwestie.

Daarnaast word je tijdens het toernooi continue gewezen op de ranglijst. Als je niet in de top staat pies je buiten de pot. Je wordt dus in feite aangespoord om meer te spelen om zodoende voldoende punten te verzamelen om wel in de top van de ranglijst te komen.

Er zijn overigens ook toernooien die geen koppeling maken tussen inzet en punten. Bij deze toernooien wordt je succes gemeten aan de hand van een percentage tussen inzet en winst. Dat is een stuk beter natuurlijk. Dus we sluiten niet uit dat deze vorm van toernooien wel mogelijk blijft.

5.   Aanpassing spinsnelheid

Kans dat dit doorgevoerd wordt: 90% ♦ Impact voor jou als speler: 50%

In de wetgeving is een artikel gewijd aan het verbod op autospin of autoplay. Het automatisch laten spinnen van de slots zou gokverslaving in de hand kunnen werken. In andere landen is het vaak wel toegestaan dat online goksites de mogelijkheid aan de speler te bieden om bij speelautomaten de autoplay knop aan te zetten. Dat scheelt elke twee seconde een muisklik. En voorkomt in sommige gevallen RSI!

Opvallend is dat de snelheid van de spins niet in de wetgeving is opgenomen. Sterker nog, alle Nederlandse online casino’s vragen jou als speler van online slots al vrij snel in de sessie of je misschien de snelheid van de spins wilt verhogen. Die 2 seconden wordt minder dan 1 seconde. Met als resultaat dat jouw omzet per minuut/uur op de betreffende speelautomaat verdubbelt. Aangezien je vaker verliest dan wint in het online casino zul je met een snellere spinsnelheid veel eerder door je geld heen zijn. Geen goede ontwikkeling op het gebied van verantwoord spelen en dus zien wij ook de snelle spins binnen afzienbare tijd op de zwarte lijst belanden.

6. Afname gokreclame

Kans dat dit doorgevoerd wordt: 100% ♦ Impact voor jou als speler: 40%

De eerste stappen zijn inmiddels genomen voor wat betreft reclame voor online kansspelen. De rolmodellen zijn verdwenen. Geen Wesley, Andy, Rafael, Pierre, Wim en Sjaak meer op de buis en in het bushokje. Dit zal jou als speler niet raken. Gokbedrijven adverteren wel met andere personen die het stempel “rolmodel” niet hebben.

Buitenreclame zoals billboards langs de snelweg en posters in bushokjes zal je ook niet meer tegenkomen. Dit is (nog) niet wettelijk vastgelegd, maar de kansspelbedrijven hebben onderling afgesproken geen buitenreclame meer te doen. Dit raakt jou als speler wel, want je wordt in mindere mate op de hoogte gebracht van nieuwe gokaanbieders.

Tv-reclames mogen nog wel, echter pas na 22.00 uur ’s avonds en slechts 1 gokreclame per reclameblok. Hiervoor geldt hetzelfde als voor de buitenreclame. Je zult als speler minder “smaken” voorgeschoteld krijgen. Je loopt bijvoorbeeld een welkomstbonus van goksite X mis omdat je domweg niet weet dat goksite X een Nederlandse gokvergunning heeft.

Online advertenties zijn nog wel toegestaan. Maar, de kans dat deze vorm van adverteren ook verboden wordt is wel degelijk aanwezig. Kortom, nog minder exposure van gokbedrijven en dat heeft weer invloed op jouw mogelijkheden. Gokbedrijven maken immers reclame voor hun producten en dat kan voor jou aantrekkelijk zijn. Bijvoorbeeld omdat een nieuw spel wordt gelanceerd dat jij leuk vindt.

Een ander belangrijk aspect is de zogeheten kanalisatie. Hoe meer spelers bij legale online aanbieders spelen hoe hoger de kanalisatie. Wanneer 80% van alle online Nederlandse spelers bij een legale wedaanbieder speelt is de Wet Kansspelen op Afstand in de ogen van de overheid en Kansspelautoriteit geslaagd. Wanneer legale partijen minder of niet mogen adverteren zal de kans dat spelers bij illegale partijen gaan gokken toenemen. Een onwenselijke situatie. 

7.   Verbod sportsponsoring

Kans dat dit doorgevoerd wordt: 100% ♦ Impact voor jou als speler: 20%

De eerste sponsorcontracten met bijvoorbeeld Eredivisieclubs zijn inmiddels beklonken. Lang zullen de clubs van deze lucratieve deals niet kunnen genieten. Sportsponsoring wordt per 2025 aan banden gelegd. Dus in de toekomt geen gokbedrijf op de borst van jouw favoriete voetballer of andere sporter. 

NL Kansspel schreef al een paar jaar geleden over shirtsponsoring van voetbalclubs. In landen als Engeland en Spanje is de regering ook tot de conclusie gekomen dat sponsoring door gokbedrijven geen goed idee is. En dat is misschien ook wel een juiste constatering. In het stadion en voor de TV zitten ook veel minderjarigen. Deze leeftijdsgroep moet altijd in bescherming worden genomen als het om gokken gaat.

Je zal er persoonlijk niet heel veel van merken. Wellicht dat je geen leuke aanbiedingen of bonussen krijgt van de sponsor van jouw favoriete voetbalclub. 

De eindconclusie

De Tweede Kamer en de verslavingszorg zijn bezorgd. Dat is begrijpelijk en voor een deel ook te verklaren. De online gokmarkt bestond weliswaar – illegaal – al een tiental jaar en is niet opeens twee a drie keer zo groot geworden. Wat wel is veranderd is dat de kansspelmarkt opeens veel zichtbaarder is geworden. Verschillende omzetcijfers zijn naar buiten gekomen bijvoorbeeld. En laten we de stortvloed aan reclame door de nieuwe legale toetreders niet vergeten. Koppel daaraan de enorme media-aandacht voor de nieuwe wetgeving en je hebt binnen no-time een complete chaos.

Tegenstanders van online gokken rollen over elkaar heen om te waarschuwen voor een mogelijke toename van gokverslaafden. Tegelijkertijd doen de nieuwe vergunninghouders niet veel anders dan kenbaar maken dat zij net als andere commerciële bedrijven die een nieuwe markt betreden marktaandeel veroveren. Het maken van reclame doen de gokbedrijven overigens met inachtneming van de wet en de vergunning waarop hun bedrijfsvoering is gestoeld. In de online gokwetgeving en vergunning staat duidelijk wat wel en wat niet mag op het gebied van reclame.

Dus, moet de online gokwetgeving op de schop? Het antwoord hierop is … mwah. Op een aantal punten kan het zeker geen kwaad om zaken nogmaals tegen het licht te houden. Bijvoorbeeld op het gebied van limieten en de diverse promoties die gokbedrijven spelers bieden om vaker en/of sneller te gokken. Een kredietwaardigheidscheck gaat best ver en zal in beginsel geen aanhang vinden bij een aantal politieke partijen, waaronder regeringspartijen.

Reclame en sponsoring door legale bedrijven is nodig om de kanalisatiedoelstellingen te halen. Zonder reclame worden de spelers naar illegaal aanbod gejaagd. Dat kan nooit de bedoeling zijn geweest van de Wet Kansspelen op Afstand.

We staan ook nog even stil bij het onderwerp verantwoord spelen. Vrijwel alle online kansspelbedrijven koketteren met het tegengaan van kansspelverslaving. Een blik op de goksites en de social mediakanalen leert dat het tegengaan van gokverslaving blijkbaar een topprioriteit heeft. In dat licht zijn extreem hoge inzetlimieten, casino- en wedtoernooien en steeds snellere spins en draaien van het roulettewiel lastig te vereenzelvigen met het beleid rondom verantwoord spelen. 

Tot slot. Voor wat betreft kansspelverslaving is het onontbeerlijk dat er onafhankelijke cijfers op tafel komen die aantonen of de kansspelverslaving wel of niet is toegenomen. Zo’n onderzoek haalt de angel uit de – vaak – emotionele discussie tussen voor- en tegenstanders over de online gokwetgeving. 

Gokken kan verslavend zijn

loketkansspel.nl

De inhoud op deze website is niet bedoeld voor minderjarigen

Meeste recente artikelen